مرحله جدید اسقاط کامیونهای فرسوده، گواهی صرفه‌جویی انرژی به کمک کشنده‌ها میاید!

سالهاست که ناوگان حمل‌ ونقل ایران با مشکل فرسودگی دست‌ و پنجه نرم می‌کند، کامیون‌ها و کشنده‌هایی که بخش قابل توجهی از عمرخود را پشت سر گذاشته‌اند، به علت گرانی کامیونهای جدید همچنان در جاده‌های کشور فعالیت می‌کنند و علاوه بر هزینه‌های بالای تعمیر و نگهداری، مصرف سوخت و آلایندگی بیشتری نسبت به خودروهای جدید دارند. حالا مرحله جدید اسقاط کامیونهای فرسوده آغاز شده است!

آمارهای مربوط به اسقاط نیز نشان می‌دهد که این بخش برای مدت طولانی با رکود مواجه بوده است. از زمان ابلاغ قانون هوای پاک در سال ۱۳۹۶ تا پایان سال ۱۴۰۲، مجموع خودروهای اسقاط‌شده در کشور به حدود ۲۰۰ هزار دستگاه رسید که سهم کشنده‌ها در آن بسیار محدود بود.

با این حال، شرایط در دو سال اخیر تغییر کرده است. عبور تعداد خودروهای اسقاط‌شده از مرز ۷۰۰ هزار دستگاه و اصلاح مقررات مربوط به ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو، نشان می‌دهد دولت به دنبال ایجاد سازوکار تازه برای خروج خودروهای فرسوده از چرخه حمل‌ونقل است و همین موجب شروع مرحله جدید اسقاط کامیونهای فرسوده شده است.

مرحله جدید اسقاط کامیونهای فرسوده با اصلاح ماده ۱۰

یکی از مهم‌ترین تغییرات مرحله جدید اسقاط کامیونهای فرسوده ، اصلاح آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو است.

بر اساس توضیحات شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، اصلاحات انجام‌شده با هدف برطرف کردن مشکلات موجود در فرآیند اسقاط و ایجاد تناسب بیشتر میان ارزش گواهی اسقاط و نوع خودرو انجام شده است.

در این چارچوب، الزام به استفاده از گواهی اسقاط واقعی دوباره مورد تأکید قرار گرفته و قرار است سازوکار اسقاط به شکلی طراحی شود که انگیزه اقتصادی بیشتری برای خروج خودروهای فرسوده ایجاد کند.

درواقع هدف این است که به جای اینکه مالک کامیون فرسوده صرفاً با یک خودروی قدیمی و کم‌ارزش مواجه باشد، خودروی فرسوده او به بخشی از منابع مالی موردنیاز برای نوسازی تبدیل شود.

اما مهم‌ترین بخش طرح مرحله جدید اسقاط کامیونهای فرسوده برای ناوگان سنگین، موضوع گواهی صرفه‌جویی انرژی است.

کامیون‌های قدیمی معمولاً سوخت بیشتری نسبت به کامیون‌های جدید مصرف می‌کنند. اگر یک کامیون فرسوده از چرخه حمل‌ونقل خارج و با یک کشنده جدید و کم‌مصرف جایگزین شود، مقدار قابل توجهی سوخت در طول زمان صرفه‌جویی خواهد شد.

در سازوکار پیش‌بینی‌شده، ارزش این صرفه‌جویی می‌تواند به شکل گواهی‌های قابل معامله در بازار سرمایه محاسبه و به طرح نوسازی اختصاص داده شود.

برای مثال، در متن اولیه مطرح‌شده، مصرف یک کشنده بسیار فرسوده حدود ۶۰ لیتر گازوئیل در هر ۱۰۰ کیلومتر عنوان شده، در حالی که برای برخی کشنده‌های جدیدتر مصرفی در محدوده حدود ۲۸ تا ۳۲ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر مطرح شده است.

کشنده‌های ۵۰ ساله در مرکز طرح نوسازی

کشنده‌های بسیار قدیمی که عمر آنها گاهی به چند دهه می‌رسد و نمونه‌هایی از کامیون‌های قدیمی مانند ماک، بنز مایلر و مدل‌های مشابه که همچنان در ناوگان کشور دیده میشود میتوانند از این قانون به سود خود استفاده کنند.

مشکل اصلی اینجاست که مالک چنین کامیونی معمولاً برای خرید یک کشنده جدید به سرمایه بسیار زیادی نیاز دارد. از طرف دیگر، ارزش خود کامیون قدیمی نیز به اندازه‌ای نیست که به تنهایی بتواند بخش قابل توجهی از هزینه خرید کامیون جدید را تأمین کند.

گواهی صرفه‌جویی انرژی قرار است بخشی از این فاصله مالی را جبران کند.

در واقع، منطق طرح این است که صرفه‌جویی آینده در مصرف سوخت، به یک ارزش اقتصادی امروز تبدیل شود تا منابع بیشتری برای نوسازی ناوگان در اختیار مالکان قرار گیرد.

اگر این سازوکار طبق برنامه اجرا شود، مالک ناوگان فرسوده می‌تواند از محل ارزش اقتصادی صرفه‌جویی سوخت ایجادشده توسط طرح نوسازی، منابع مالی بیشتری برای خرید خودروی جدید به دست آورد.

این گواهی‌ها قرار است قابلیت معامله در بازار سرمایه را داشته باشند و در نتیجه صرفه‌جویی انرژی از یک مفهوم صرفاً محاسباتی به یک دارایی اقتصادی تبدیل شود.

اهمیت این موضوع در این است که برای اجرای طرح نوسازی، تنها به تسهیلات بانکی وابسته نخواهیم بود. در شرایطی که هزینه خرید کشنده‌های جدید بالاست و دسترسی به منابع مالی برای همه رانندگان آسان نیست، استفاده از ظرفیت صرفه‌جویی انرژی می‌تواند یک منبع مالی مکمل ایجاد کند.

دولت با اصلاح مقررات اسقاط و استفاده از ظرفیت گواهی صرفه‌جویی انرژی، تلاش دارد مسئله نوسازی ناوگان سنگین را از یک مشکل صرفاً قانونی و اداری به یک فرصت اقتصادی تبدیل کند.

در چنین شرایطی، بازار خرید و فروش کامیون و کشنده نیز میتواند تحت تأثیر موج جدید نوسازی قرار بگیرد، برای بررسی و مشاهده انواع کامیون میتوانید به بخش اگهی های سایت ما سر بزنید.

نظر شما درباره مرحله جدید اسقاط کامیونهای فرسوده چیست؟

به نظر شما اجرای این طرح می‌تواند واقعاً به خروج کامیون‌های ۳۰، ۴۰ و حتی ۵۰ ساله از جاده‌ها کمک کند؟ 

آیا ارزش اسقاط و گواهی صرفه‌جویی انرژی می‌تواند رانندگان را برای نوسازی ناوگان ترغیب کند؟

نظرات و دیدگاه‌های خودتان را در بخش کامنت‌ها با ما و سایر مخاطبان باکامیون در میان بگذارید.