صف‌های کیلومتری کامیون‌های ترانزیتی در مرزهای زمینی؛ عواقب محاصره دریایی

در روزهایی که فشار حمل‌ونقل کشور بیش از هر زمان دیگری روی مرزهای زمینی متمرکز شده، شاهد صف‌های کیلومتری کامیون‌های ترانزیتی در گمرک‌ها هستیم. موضوعی که نه‌تنها رانندگان ماشین‌های سنگین را با معطلی‌های چندروزه مواجه کرده، بلکه زنگ خطر جدی برای زیرساخت‌های مرزی کشور نیز به صدا درآورده است. طبق آمار، بیش از ۸۰ درصد واردات کشور پیش‌تر از طریق مرزهای دریایی و بنادر جنوبی انجام می‌شد، اما حالا با تغییر شرایط و با محاصره دریایی و وضعیت تنگه هرمز، فشار اصلی واردات به‌سمت مرزهای زمینی منتقل شده است. همین تغییر ناگهانی، باعث شکل‌گیری صف‌های کیلومتری کامیون‌ها و اختلال جدی در روند ترانزیت شده است. آیا زیرساخت‌های مرزی کشور توان تحمل این حجم از بار وارداتی را دارند یا باید منتظر بحران‌های شدیدتر در روزهای آینده باشیم؟

دلایل ایجاد صف‌های کیلومتری کامیون‌های ترانزیتی در مرزهای زمینی

مرزهای زمینی کشور در شرق و غرب ایران، از جمله گمرک‌های مهمی مانند لطف‌آباد، میلک، اینچه‌برون، سراوان، میل ۷۸ و در غرب کشور بازرگان، پلدشت و بیله‌سوار، در شرایط عادی هم با حجم بالای تردد روبه‌رو هستند. اما در شرایط فعلی، این مرزها با حجم غیرمنتظره‌ای از واردات مواجه شده‌اند؛ به‌طوری که زیرساخت‌های موجود توان پاسخ‌گویی به این حجم از تردد را ندارند. از مهم‌ترین دلایل ایجاد صف‌های کیلومتری کامیون‌های ترانزیتی در مرزهای زمینی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1- عدم اجرای به‌موقع پروژه‌های زیرساختی در مرزها

گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد در روزهای اخیر، صف‌های کیلومتری کامیون‌ها به‌ویژه در گمرک بازرگان شکل گرفته است، مرزی که به‌عنوان شاهراه ارتباطی ایران با اروپا شناخته می‌شود. در حالی که این مرز سال‌ها فرصت توسعه و نوسازی داشته، اما عدم اجرای به‌موقع پروژه‌های زیرساختی، انجام نشدن به‌موقع توسعه‌ها و ایجاد نکردن زیر ساخت‌های روز باعث شده امروزه در برابر حجم بالای تردد، با بحران جدی مواجه شود.

2- نداشتن حداقل زیرساخت‌های استاندارد

یکی از نکات نگران‌کننده در وضعیت فعلی یعنی صف‌های کیلومتری کامیون‌های ترانزیتی، این است که بخش قابل توجهی از گمرک‌های مهم کشور هنوز از حداقل زیرساخت‌های استاندارد برخوردار نیستند. طبق گزارش‌های موجود، حدود ۹۰ درصد از گمرک‌های مرزی زمینی دارای محوطه‌های خاکی و بازاره با زمین خاکی هستند و حتی از آسفالت یا زیرسازی بتنی مناسب محروم‌اند. این موضوع باعث کاهش سرعت تخلیه و بارگیری و افزایش زمان توقف کامیون‌ها شده است.

3- استفاده از سیستم‌های قدیمی استعلام در مرز

در کنار مشکلات زیرساختی، ساختار اداری و گمرکی نیز یکی دیگر از عوامل تشدید بحران محسوب می‌شود. سیستم‌های قدیمی استعلام و بررسی مدارک، باعث شده فرآیند ترخیص کالا زمان‌بر شود و کامیون‌ها ساعت‌ها و حتی روزها در صف انتظار باقی بمانند. این مسئله در شرایط افزایش حجم واردات، به یک گلوگاه جدی تبدیل شده است. در گزارش‌های بین‌المللی نیز به این موضوع اشاره شده است. به‌عنوان مثال چندی پیش وزیر خارجه آقای عراقچی اشاره کردند که در برخی مرزهای اروپایی، عبور کامیون‌های ترانزیتی تنها حدود ۸ دقیقه زمان می‌برد درحالیکه در مرزهای ایران این زمان ممکن است به دو تا سه هفته نیز برسد. این اختلاف فاحش نشان‌دهنده فاصله جدی در زیرساخت‌ها، مدیریت مرزی و فرآیندهای اداری است.

بیشتر بخوانید؛ خواب 150 تانکر در پارکینگ طیفور مرز باشماق؛ چرا فقط پلاک 51 اجازه خروج دارد؟

باکامیون، مرجع تخصصی اخبار و اطلاعات حوزه حمل‌ونقل جاده‌ای و کامیون‌های سنگین است که جدیدترین خبرهای این حوزه از خرید و فروش کامیون تا تحلیل‌های بازار را به‌صورت دقیق و به‌روز در اختیار فعالان این حوزه قرار می‌دهد. در این رسانه می‌توانید مهم‌ترین اتفاقات صنعت حمل‌ونقل و تغییرات بازار ماشین‌های سنگین را در سریع‌ترین زمان دنبال کنید و همیشه یک قدم جلوتر باشید.

• سفارش تقویم ویژه 1405باکامیون
• کانال باکامیون در روبیکا: @ba_kamion1
• کانال باکامیون در بله: @bakamion1