فروش امتیاز واردات خودرو از 2 تا 10 میلیارد تومان؛ رانت جدید ایرانیان خارج‌نشین؟

وقتی مردم برای خرید خودرو باید با قیمت‌های سنگین دست‌وپنجه نرم کنند، شنیدن خبر فروش امتیاز واردات خودرو با قیمت چند میلیارد تومان واقعاً نمی‌تواند عادی باشد. امتیازی که قرار بود راهی برای افزایش عرضه خودرو و استفاده از منابع ارزی ایرانیان خارج از کشور باشد. ماجرا زمانی جنجالی‌تر می‌شود که بدانیم در برخی آگهی‌ها، برای این امتیاز رقم ۲ تا ۳ میلیارد تومان درخواست شده و در نمونه‌هایی از آگهی‌های شبکه‌های اجتماعی حتی ارقام ۲ تا ۱۰ میلیارد تومان هم دیده می‌شود. اینجا دیگر سؤال فقط درباره یک معامله یا چند آگهی اینترنتی نیست، سؤال درباره عدالت در دسترسی مردم به خودرو است. چرا باید شرایطی ایجاد شود که امکان واردات خودش به یک امتیاز کمیاب و چند میلیارد تومانی تبدیل شود؟ آیا نتیجه این شرایط چیزی جز شکل‌گیری یک بازار غیررسمی و افزایش فاصله میان مردم و خودرو است؟

فروش امتیاز واردات خودرو به قیمت ۲ تا ۳ میلیارد تومان

بر اساس آیین‌نامه اجرایی مصوب دولت در سال ۱۴۰۴، ایرانیان مقیم خارج از کشور تحت شرایط مشخص می‌توانند به‌صورت شخصی یک دستگاه خودروی سواری وارد کنند. در سال گذشته محدودیت‌هایی برای فروش این خودروها وجود داشت، اما در سال جاری امکان فروش آنها تسهیل شده است. در نتیجه، فردی که واجد شرایط واردات است اما خود نیازی به خودرو ندارد، می‌تواند اقدام به فروش امتیاز واردات خودرو خود نماید. اما اکنون آنچه در آگهی‌های فضای مجازی بیش از همه جلب توجه می‌کند، قیمت این امتیاز است. در برخی معاملات، رقم ۲ تا ۳ میلیارد تومان برای استفاده از شرایط و نام فرد واجد شرایط مطرح شده است. در برخی آگهی‌های مربوط به فروش امتیاز اقامت دبی برای وارد کردن خودروی لوکس با پلاک ملی، قیمت‌هایی در حدود ۲ تا ۱۰ میلیارد تومان نیز دیده می‌شود. این مبلغ هزینه خرید خودرو نیست بلکه صرفاً برای استفاده از امتیاز واردات پرداخت می‌شود.

آگهی‌های فروش سهمیه واردات در فضای مجازی چه می‌گویند؟

رصد پلتفرم‌های آنلاین درج آگهی نشان می‌دهد آگهی‌هایی با عنوان‌هایی مشابه فروش امتیاز واردات خودرو یا سهمیه واردات خودرو اقامت اروپا منتشر شده‌اند. این آگهی‌ها فقط به تهران محدود نیستند و نمونه‌هایی از آنها در شهرستان‌هایی مانند شیراز و اصفهان نیز مشاهده شده است. از طرف دیگر، گستردگی جغرافیایی محل اقامت آگهی‌دهندگان نیز قابل توجه است. در آگهی‌های بررسی‌شده نام کشورهای زیر هم دیده می‌شود:

• گرجستان
• ترکیه
• آلمان
• آمریکا
• کانادا
• امارات
• عمان
• اوکراین
• سایر کشورهای اروپایی

یعنی یک بازار غیررسمی شکل گرفته که در آن، اقامت خارج از کشور و امکان استفاده از ظرفیت واردات، به بخشی از معامله تبدیل شده است. برخی آگهی‌دهندگان تنها به واگذاری و فروش امتیاز واردات خودرو خود بسنده نکرده‌اند و پیشنهاد همکاری در مراحل خرید خودرو را نیز مطرح کرده‌اند. این اتفاق در بازار خودرو بی‌سابقه نیست. در سیاست‌های مختلف تخصیص خودرو نیز نمونه‌هایی از ایجاد امتیازهای ویژه برای گروه‌های خاص دیده شده است. مسئله اصلی اینجاست که چرا فردی باید برای دسترسی به یک ظرفیت واردات، چند میلیارد تومان پرداخت کند؟ اگر قرار بود این مسیر به افزایش عرضه خودرو و کمک به بازار و مردم منجر شود، چرا حالا پیش از ورود خودرو به کشور، خودِ امتیاز واردات به یک کالای چند میلیارد تومانی تبدیل شده است؟

بیشتر بخوانید؛ ضرب‌وشتم راننده توسط رئیس گمرک ریمدان؛ وقتی اعتراض به بی‌نظمی با چوب جواب داده شد

باکامیون صدای رانندگان و پیگیر مشکلات این قشر است. از مشکلات جاده و مرزها، سوخت و بار، بیمه و هزینه‌های حمل‌ونقل گرفته تا مشکلات معیشتی و خرید کامیون را مطرح و پیگیری می‌کنیم. شاید بازتاب صدای رانندگان، راهی برای حل این مشکلات باز کند.