اختلاف قیمت گازوییل ایران با ترکیه و افغانستان؛ فاصله ما با ترکیه نجومی شد!

در حالی که هر لیتر گازوئیل در ترکیه حدود ۵۸ لیر (معادل تقریبی ۱۶۶ هزار تومان) و در افغانستان حدود ۶۸ افغانی (نزدیک به ۱۲۲ هزار تومان) قیمت دارد، همین سوخت در ایران با نرخی عرضه می‌شود که اختلاف آن با دو کشور همسایه به صدها برابر می‌رسد. فاصله‌ای که به گفته کارشناسان، نه‌تنها عجیب بلکه از نظر اقتصادی بسیار تعیین‌کننده است و عملاً زمینه ایجاد رانت و قاچاق را فراهم می‌کند. در بخش بعد با جزئیات بیشتر اختلاف قیمت گازوییل ایران با ترکیه و نتیجه این اختلاف قیمت بر رانندگان کامیون کشنده را بررسی کردیم.

اختلاف قیمت گازوییل ایران با ترکیه و افغانستان چقدر است؟

بر اساس اظهارات یک فعال حوزه سوخت، قیمت هر لیتر گازوئیل در ترکیه به ۵۸ لیر می‌رسد که با نرخ‌های فعلی ارز، رقمی در حدود ۱۶۶ هزار تومان برآورد می‌شود. این رقم در افغانستان ۶۸ افغانی است که معادل تقریبی ۱۲۲ هزار تومان می‌شود.

مقایسه این اعداد با نرخ داخلی گازوئیل در ایران نشان می‌دهد گازوئیل ۴۳۳ تا 553 برابر ارزان‌تر از کشورهای همسایه است؛ فاصله‌ای که به تعبیر کارشناسان باورنکردنی است.

کارشناسان انرژی معتقدند وقتی تفاوت قیمت سوخت میان کشورها تا این اندازه زیاد باشد، انگیزه‌های اقتصادی برای خروج غیرقانونی سوخت افزایش پیدا می‌کند. به بیان ساده، سود حاصل از فروش خارج از شبکه گازوئیل آن‌قدر قابل توجه است که برخی افراد را به سمت فعالیت‌های غیرقانونی سوق می‌دهد.

از نگاه تحلیلگران، چنین شکافی نه‌تنها به اقتصاد ملی آسیب می‌زند، بلکه تبعات اجتماعی نیز به همراه دارد و می‌تواند زمینه شکل‌گیری شبکه‌های غیررسمی و فسادزا را فراهم کند.

رانندگان کامیون قربانیان اختلاف قیمت گازوئیل

در این میان، نباید فراموش کرد که رانندگان کامیون که ستون فقرات حمل‌ونقل کشور هستند، بیش از هر گروه دیگری در معرض فشار و سوءظن قرار می‌گیرند. در حالی که ریشه اصلی مشکل، اختلاف شدید قیمت و ضعف سیاست‌گذاری است، نگاه‌ها اغلب به سمت رانندگانی می‌رود که با هزاران سختی معیشتی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. نتیجه این اختلاف قیمت برای رانندگان واقعی چیست؟

• صف‌های طولانی پمپ بنزین برای راننده‌های واقعی
• سخت‌گیری‌های شدیدتر پلیس و گمرک روی باک و سهمیه
• خطر کاهش سهمیه‌های دولتی به بهانه‌های مبارزه با قاچاق

راننده‌ها بار می‌برند؛ اما تاوان قاچاقچی را هم باید بپردازند.

در آخر

اختلاف صدها برابری و مقایسه قیمت گازوئیل میان ایران و کشورهایی مانند ترکیه و افغانستان، واقعیتی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. این فاصله، انگیزه‌های اقتصادی قدرتمندی ایجاد می‌کند که بدون اصلاح سیاست‌ها و تقویت نظارت، مهار نخواهد شد. در عین حال، ضروری است تصمیم‌گیری‌ها به‌گونه‌ای باشد که فشار مضاعفی بر دوش رانندگان قانون‌مدار وارد نشود.

به نظر شما راهکار منطقی اختلاف قیمت گازوییل ایران با ترکیه و کاهش این فاصله قیمتی چیست؟ آیا اصلاح تدریجی قیمت‌ها مؤثرتر است یا تمرکز بر نظارت و برخورد با شبکه‌های قاچاق؟ دیدگاه‌تان را در بخش نظرات بنویسید؛ نظر شما شما می‌تواند به روشن‌تر شدن ابعاد این موضوع کمک کند.