فرصت طلایی افزایش ترانزیت ایران؛ بازار 40 میلیونی هرات جلوی پای ایران

بازار ۴۰ میلیونی افغانستان حالا به یکی از مهم ترین فرصت های ترانزیتی برای ایران تبدیل شده؛ فرصتی که اگر به موقع مدیریت شود، می تواند هم سهم ایران از حمل بار منطقه را بالا ببرد، هم درآمدهای ترانزیتی کشور را افزایش دهد و هم جایگاه راهبردی ایران در معادلات منطقه را تقویت کند. با تنش های اخیر میان پاکستان و طالبان، مسیر تجارت این کشور با اختلال روبه رو شده و حالا نگاه ها بیش از هر زمان دیگری چشم به مسیر ایران دوخته شده است. اگر این مسیر به درستی تثبیت شود، این فرصت ساده عبور بار می‌تواند سبب افزایش ترانزیت ایران شود. به نظر شما ایران می‌تواند در این شرایط از این برگ برنده اقتصادی، سیاسی و امنیتی در منطقه استفاده کند؟

نحوه افزایش ترانزیت ایران در سال 1405

افغانستان کشوری محصور در خشکی است که تنها از دو مسیر ایران یا پاکستان امکان دسترسی به آب های آزاد را دارد. همین موضوع باعث شده مسیرهای ترانزیتی برای این کشور اهمیت حیاتی داشته باشند. در پی اختلال ایجاد شده در مسیر پاکستان، مقامات طالبان اعلام کردند که به دلیل تنش با پاکستان، قصد دارند تجارت خارجی خود را از مسیر ایران انجام دهند. این تصمیم، یک فرصت کم نظیر برای ایران به حساب می آید؛ فرصتی که می تواند سهم کشورمان از بارهای ترانزیتی افغانستان را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.

از سمت دیگر روسیه پس از آغاز جنگ با اوکراین در سال ۲۰۲۲ و ایجاد مشکلات سیاسی و تجاری با اتحادیه اروپا، به دنبال بازارهای جدید برای محصولات صادراتی خود به ویژه سوخت و محصولات پتروشیمی است. در این میان، افغانستان به دلیل ویژگی های اقتصادی و جمعیتی خود به یکی از بازارهای جذاب برای روسیه تبدیل شده است. در چنین فضایی، روسیه برای دسترسی به بازار افغانستان به دنبال مسیری مطمئن، کم هزینه و سریع است و برهمین اساس، بهترین گزینه برای روسیه استفاده از مسیر ایران است.

یکی از مهم ترین نشانه های عملی شدن نحوه افزایش ترانزیت ایران از این مسیر، صادرات سوخت از مسیر بندر امیرآباد ایران به هرات است که به تازگی انجام شده است. این اتفاق، نمونه ای روشن از تلاش روس ها برای استفاده از ظرفیت های ترانزیتی ایران به شمار می رود. روسیه برای دسترسی به شهرهای اصلی افغانستان می تواند از چند مسیر برای ورود محموله های خود استفاده کند:

• مسیر دریای خزر
• مرز آستارا
• مرزهای شرقی خزر

در ادامه این مسیرها، ایران این توان را دارد که با استفاده از فرصت پیش آمده، این کریدور مهم ترانزیتی را تثبیت کند و سهم خود را در حمل و نقل منطقه ای افزایش دهد. البته کمبود ناوگان جاده ای، شلوغی مرزهای ایران و افغانستان و عدم تکمیل خط ریلی میان دو کشور از موانع جدی در مسیر تثبیت کریدور ایران، روسیه و افغانستان است. طبق نظر کارشناسان اگر در کوتاه مدت، مشکلات موجود برطرف نشود، این فرصت نیز از بین خواهد رفت.

بیشتر بخوانید؛ چطور با کامیون از مناطق پرخطر جنگی عبور کنیم؟ نکات طلایی برای عبور ایمن رانندگان

نظر شما در مورد تقویت جایگاه منطقه ایران از طریق هرات چیست؟

طبق گفته کارشناسان، ایران می تواند با رویکردی هوشمندانه و با حل موانع موجود، از این فرصت ترانزیتی منافع اقتصادی، سیاسی و امنیتی قابل توجهی به دست خواهد آورد. در واقع، موضوع فقط افزایش حجم بار نیست بلکه بحث بر سر افزایش ترانزیت ایران و تقویت جایگاه کشورمان در معادلات ترانزیتی منطقه است. اگر موانع برطرف شوند، این کریدور می تواند به یکی از مهم ترین برگ های برنده ایران در تجارت منطقه ای تبدیل شود. حال می‌خواهیم نظر شما رانندگان عزیز و فعالان عرصه خرید کامیون و حمل‌ونقل را بدانیم:

• به نظر شما ایران می تواند از این فرصت ترانزیتی بیشترین استفاده را ببرد یا باز هم این بازار از دست می رود؟
• اگر این مسیر جدی شود، بزرگ ترین مشکل برای راننده ها در مسیر افغانستان چیست؛ کمبود بار برگشتی، شلوغی مرز یا هزینه های مسیر؟
• به نظر شما مسیر ایران می تواند جای پاکستان را برای تجارت افغانستان بگیرد یا هنوز زیرساخت های ما آماده نیست؟

تجربه، دیدگاه و نظرات شما برای ما و سایر رانندگان و فعالان حوزه حمل و نقل اهمیت زیادی دارد چراکه باکامیون تنها یک رسانه نیست، بلکه رسانه ای تخصصی و همراهِ رانندگان، کامیون داران و فعالان واقعی جاده ای کشور است.