سن کامیون‌های ایران پیرتر از تیم ملی! چرا برنامه نوسازی ناوگان فرسوده شکست خورد؟

فرسودگی ناوگان حمل‌ونقل جاده‌ای همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های این بخش به شمار می‌رود. بر اساس آمارهای موجود، میانگین سن بخش قابل توجهی از کامیون‌های فعال کشور از استانداردهای مورد انتظار فاصله دارد و همین موضوع هزینه‌های نگهداری، مصرف سوخت و مخاطرات ایمنی را افزایش داده است. در حالی که برنامه هفتم توسعه نوسازی ۱۱۰ هزار دستگاه ناوگان را هدف‌گذاری کرده، محدودیت منابع مالی، کمبود تسهیلات و برخی موانع اجرایی، روند تحقق این برنامه را با چالش مواجه کرده است. اکنون فعالان این حوزه چشم‌انتظار اجرای مؤثر سیاست‌های نوسازی ناوگان فرسوده هستند.

چالش های پیش رو  نوسازی ناوگان فرسوده

محدودیت اختیارات: هرچند مسئولیت نوسازی با وزارت راه است، اما مجوزهای تولید و واردات در دست وزارت صنعت، معدن و تجارت است. این یعنی تا ثبت سفارش و مجوز نباشد، واردات صورت نمی‌گیرد.

کمبود تسهیلات مؤثر: متأسفانه برای نوسازی کامیون و کشنده، تسهیلات مؤثری وجود ندارد. تمرکز بیشتر روی ناوگان مسافری بوده است. البته در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، حدود ۱۹۵ فقره تسهیلات پنج‌ساله با سود ۱۱ درصد برای ناوگان مسافری پرداخت شده، اما سهم بخش باری همچنان ناچیز است.

نرخ بالای تأمین مالی: در کشورهای پیشرفته، نرخ تأمین مالی کمتر از ۵ درصد است، اما در ایران هزینه تمام‌شده پول به ۲۵ تا ۴۰ درصد می‌رسد! این نرخ سرسام‌آور، توان مالی خودمالکان (که ۷۵ درصد ناوگان باری را تشکیل می‌دهند) را برای سرمایه‌گذاری در مدل‌های لیزینگ یا خرید ناوگان نو، از بین می‌برد.

قانون اسقاط، نیمه‌کاره مانده: اجرای ناقص بند “پ” ماده ۵۹ برنامه هفتم که واردات را مشروط به اسقاط خودروی فرسوده کرده، یکی دیگر از موانع جدی است. اگر این قانون کامل اجرا شود، هم نوسازی سرعت می‌گیرد و هم در مصرف سوخت و هزینه‌ها صرفه‌جویی می‌شود.

بر اساس آمارها، در سال ۱۴۰۳ بیش از ۲۴ هزار دستگاه کامیون، کامیونت و کشنده در داخل تولید شده است. این عدد از نظر کمی، حتی بیشتر از نیاز سالانه کشور است! اما مشکل کجاست؟ رانندگان تمایل بیشتری به برندهای مطرح جهانی دارند و تولیدات داخلی عمدتاً از برندهای چینی هستند. در مقابل، تولید اتوبوس داخلی پاسخگوی تقاضای موجود نیست، هرچند بازار از آن استقبال کرده است.

در نهایت، سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای برای سال ۱۴۰۵ هدف‌گذاری کرده تا ۲۴ هزار و ۵۰۰ دستگاه ناوگان نوسازی شود. این شامل ۷ هزار دستگاه اتوبوس و مینی‌بوس، ۱۵ هزار و ۵۰۰ دستگاه کامیون و کشنده و ۲ هزار دستگاه سواری کرایه است. امید است که بخش قابل توجهی از عقب‌ماندگی نوسازی، به‌ویژه در حوزه حمل‌ونقل مسافری، جبران شود.

بیشتر بخوانید؛ شرکت اعیان تجات به دستور قضایی پلمپ شد؛ تکلیف راننده کامیون مالباخته چه می شود؟!

نظر شما چیست؟

دلیل شکست نوسازی ناوگان فرسوده را چه می‌دانید؟ با اینکه شرکت ها داخلی هر روز از شرایط فروش‌های با تسهیلات رنگارنگ خود رونمایی می‌کنند چرا رانندگان رغبتی به این طرح ها نشان نمی‌دهند؟ به نظر شما موانع اصلی در افزایش سن کامیون ها و شکست نوسازی چیست؟ دیدگاه و تجربه خود را با ما و دیگر مخاطبان باکامیون به اشتراک بگذارید. همچنین در صورتی که در حوزه کاری خود با مشکل خاصی روبه رو هستید در بخش صدای رانندگان با ما به اشتراک بگذارید تا هر چه سریع تر آن موضوع رسانه ای و بررسی شود.