تاریخچه ورود کامیونهای روس به ایران، کامیون زیس محبوب سال ۱۳۳۰

تاریخچه ورود کامیونهای روس به ایران یکی از جذاب‌ترین بخش‌های تاریخ خودروهای سنگین در کشور است. شاید برای بسیاری عجیب باشد، اما پس از جنگ جهانی دوم، کامیون‌های ساخت اتحاد جماهیر شوروی (USSR) در ایران بازاری برای خود ایجاد کردند و هنوز هم نام برخی از مدل‌ها در خاطره علاقه‌مندان به خودروهای کلاسیک سنگین باقی مانده است. در این مقاله به بررسی تاریخچه ورود کامیونهای روس به ایران ، ویژگی‌های فنی و محبوبیت آن‌ها در ایران می‌پردازیم.

ورود کامیونهای روس به ایران

مناطق مرزی ایران همواره نقش مهمی در تجارت با همسایگان داشته‌اند. حتی در زمان سلسله قاجار، بخش‌های شمالی کشور کالاهایی مانند فانوس نفتی، ظروف فلزی و آفتابه لگن را از روسیه وارد می‌کردند. با شروع تولید خودرو در روسیه و تغییر نام آن به اتحاد جماهیر شوروی، واردات خودروهای روسی به ایران نیز آغاز شد.

در میان این خودروها، کامیون‌ها جایگاه ویژه‌ای پیدا کردند. کامیون‌های کوچک روسی که برای حمل محصولات کشاورزی مناسب بودند، در نوار سبز حاصلخیز حاشیه دریای خزر بسیار محبوب شدند.

کامیون زیس ۱۵۰، محصول مدرن پس از جنگ جهانی دوم

یکی از اولین و محبوب‌ترین کامیون‌های روس در ایران و در تاریخچه ورود کامیونهای روس به ایران، کامیون زیس ۱۵۰ بود. این کامیون در سال ۱۹۴۷ معرفی شد و دارای پیشرانه شش سیلندر ۵۵۵۵ سی‌سی با قدرت ۹۰ اسب بخار بود. استحکام و قابلیت اطمینان بالا باعث شد این کامیون در بلوک شرق محبوب شود و حتی در کشورهای رومانی و چین نیز تولید شود.

جالب است بدانید که چین برای ساخت زیس ۱۵۰ خط تولید کوچکی راه‌اندازی کرد که بعدها به کارخانه معروف فاو (FAW) تبدیل شد و امروزه یکی از بزرگترین تولیدکنندگان خودروهای سنگین جهان است.

در ایران، اولین سری کامیون زیس ۱۵۰ در سال ۱۳۳۴ توسط شرکت «کامیون‌های شوروی» وارد شد. این شرکت در خیابان اکباتان تهران نمایشگاه مرکزی خود را تأسیس کرده بود و علاوه بر کامیون‌ها، خودروهای سواری روسی مانند مسکویچ و پابدا را نیز به ایران وارد می‌کرد.

بدنه ZIS-150 با خطوط منحنی زیبا طراحی شده بود و امروزه تنها تعداد محدودی از آن در شمال ایران باقی مانده است.

سری کامیون های پرطرفدار گاز (Gazon)

کامیون دیگر روسی که در شمال ایران بسیار محبوب شد، گاز ۵۱ بود که با نام Gazon نیز شناخته می‌شود. این مدل در طول جنگ جهانی دوم تکامل یافت و دارای پیشرانه شش سیلندر ۳۴۸۵ سی‌سی با قدرت ۷۰ اسب بخار بود.

این کامیون توانایی حمل ۲۵۰۰ کیلوگرم بار را داشت و ابتدا به صورت مدل ۴×۲ تولید شد، اما بعد از چند ماه نسخه ۴×۴ آن با نام Gaz-63 وارد بازار شد. امروزه همچنان تعداد زیادی از این کامیون‌ها در شمال ایران یافت می‌شوند و خرید و بازسازی آن‌ها نسبتاً آسان است.

دو مدل دیگر که بازار ایران را تسخیر کردند، GAZ-52 و GAZ-53 بودند که در سال ۱۹۶۱ عرضه شدند. تفاوت اصلی آن‌ها در ظرفیت حمل بار بود؛ GAZ-52 قادر به حمل ۲٫۵ تن و GAZ-53 تا ۳٫۵ تن بار بود.

در ابتدا پیشرانه‌ای شش سیلندر خطی ۵٫۳ لیتری برای آن‌ها در نظر گرفته شده بود، اما از سال ۱۹۶۴ موتور هشت سیلندر وی شکل ۴٫۳ لیتری جایگزین شد تا قدرت و عملکرد آن‌ها بهبود یابد.

محبوبیت و تأثیر کامیون‌های روس در ایران

کامیون‌های روسی نه تنها در دهه‌های گذشته محبوبیت داشتند، بلکه تأثیر قابل توجهی بر بازار خودروهای سنگین ایران گذاشتند. بسیاری از این کامیون‌ها هنوز در شمال کشور یافت می‌شوند و بازسازی و استفاده مجدد آن‌ها برای حمل و نقل داخلی یا حتی به عنوان کالکشن کلاسیک، امکان‌پذیر است.

با توجه به علاقه مردم به این کامیون‌ها و موجود بودن قطعات، خرید و فروش کامیون‌ های روسی در ایران همچنان رواج دارد و می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای علاقه‌مندان به خودروهای سنگین و کلاسیک باشد.

بیشتر بخوانید: رونمایی سامانه نوین کارت هوشمند برای رانندگان!

نظر شما درباره تاریخچه ورود کامیونهای روس به ایران چیست؟

کامیون‌های روسی تاریخچه‌ای جذاب و پر از داستان در ایران دارند و هنوز هم علاقه‌مندان خاص خود را دارند. اگر شما تجربه‌ای با این کامیون‌ها داشته‌اید یا آن‌ها را دیده‌اید، خوشحال می‌شویم نظر و دیدگاه خود را در کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید.