انتقاد کانون کامیونداران از چالش اسقاط کامیون فرسوده؛ چرا راننده باید هزینه نوسازی را بدهد؟!

موضوع نوسازی ناوگان کامیونی کشور بار دیگر با انتقاد نایب‌رئیس کانون کامیونداران از اجرا نشدن طرح اسقاط کامیون‌ فرسوده در ازای واردات کامیون مطرح شده است. سید جلال موسوی معتقد است در شرایط فعلی، از یک سو کامیون‌های قدیمی همچنان در حال فعالیت هستند و از سوی دیگر، کامیون‌های جدید نیز به ناوگان اضافه شده‌اند؛ بدون اینکه ظرفیت بار متناسب با افزایش تعداد کامیون‌ها ایجاد شده باشد.

به گفته موسوی، ادامه این وضعیت هم نوسازی ناوگان را با مشکل مواجه کرده و هم فشار اقتصادی بیشتری به رانندگان وارد کرده است. او تأکید دارد که نوسازی ناوگان نباید تنها بر دوش راننده باشد و دستگاه‌های مختلف باید در این فرآیند سهم خود را پرداخت کنند.

کامیون‌های ۶۰ ساله همچنان در حال فعالیت هستند

موسوی با اشاره به عمر بالای بخشی از ناوگان کامیون کشنده کشور گفته است عمر ناوگان کامیونی ۲۰ تا ۲۵ سال تعیین شده، اما برخی کامیون‌ها با عمر حدود ۶۰ سال همچنان فعالیت می‌کنند. به گفته او، حتی کامیون‌هایی مربوط به زمان جنگ جهانی دوم نیز وجود دارند که همچنان مشغول کار هستند.

او البته توضیح داده که این کامیون‌ها بیشتر در محدوده‌های شهری فعالیت دارند. و امکان تردد در مسیرهای طولانی را ندارند، اما از نظر مصرف سوخت و آلایندگی، همچنان مشکلاتی ایجاد می‌کنند.

نایب‌رئیس کانون کامیونداران معتقد است نوسازی ناوگان باید با مشارکت دستگاه‌های مختلف انجام شود. به گفته او، شرکت نفت، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای هرکدام از نوسازی ناوگان منتفع می‌شوند و باید در تأمین هزینه‌های آن نیز سهم داشته باشند.

کامیون وارد می شود ولی اسقاط کامیون فرسوده نه

یکی از انتقادهای اصلی موسوی به اجرای طرح واردات کامیون، اجرا نشدن الزام اسقاط کامیون فرسوده است. او می‌گوید قرار بود به ازای هر کامیون وارداتی، یک کامیون فرسوده از چرخه فعالیت خارج شود، اما این اتفاق نیفتاد.

به گفته موسوی، حدود ۱۳ تا ۱۴ هزار نفر و شاید بیشتر در این موضوع درگیر بودند. و در نهایت به جای اجرای اسقاط، از آنها مبلغ اسقاط دریافت شد؛ در حالی که کامیون‌های فرسوده همچنان در چرخه فعالیت باقی ماندند.

او این وضعیت را به زیان کشور و محیط زیست می‌داند؛ چراکه هم‌زمان با ورود کامیون‌های جدید، خودروهای قدیمی نیز از فعالیت خارج نشده‌اند.

افزایش تعداد کامیون‌ها بدون بار متناسب

موسوی با اشاره به وضعیت ناوگان در سال ۱۳۹۷ گفته است. طبق آمار اعلام‌شده از سوی مسئولان وزارت راه در آن زمان، حدود ۶۰ هزار کامیون مازاد در کشور وجود داشته است.

او سپس به تولید کامیون در کارخانه‌های داخلی و واردات کامیون اشاره کرده و گفته است؛ از سال ۱۳۹۷ تاکنون، پنج کارخانه کامیون‌سازی کشور حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار دستگاه تولید کرده‌اند و بیش از ۲۰ هزار کامیون نیز وارد کشور شده است.

از نگاه موسوی، در حالی تعداد کامیون‌ها افزایش پیدا کرده که کامیون‌های فرسوده همچنان از چرخه خارج نشده‌اند. و بار متناسب با تعداد کامیون‌ها وجود ندارد. او معتقد است نتیجه این وضعیت، کاهش سهم رانندگان از بار و افزایش فشار اقتصادی بر آنهاست.

به گفته او، یک راننده ممکن است در بندرعباس ۳۵ تا ۴۰ روز در انتظار بار بماند و در شهرستان‌ها نیز زمان انتظار برای دریافت بار ممکن است به هفت تا ۱۰ روز برسد.

قیمت کامیون؛ مانع اصلی نوسازی ناوگان برای رانندگان

یکی از مهم‌ترین مشکلات نوسازی ناوگان از نگاه موسوی، توان مالی رانندگان است. او می‌گوید راننده‌ای که کامیون نسبتاً جدید دارد شاید بتواند یک یا دو میلیارد تومان برای خرید کامیون جدیدتر هزینه کند. اما شرایط برای راننده‌ای که کامیون مدل ۱۳۷۵ یا ۱۳۸۰ دارد، متفاوت است.

موسوی قیمت یک کامیون را حدود ۲۵ میلیارد تومان اعلام کرده و گفته است کامیون‌های بالای ۳۰ میلیارد تومان نیز وجود دارند. به گفته او، اگر میانگین قیمت کامیون را حدود ۱۵ تا ۱۶ میلیارد تومان در نظر بگیریم. مشخص است که خرید کامیون جدید برای راننده‌ای که یک کامیون فرسوده در اختیار دارد، آسان نیست.

او همچنین به طرح‌های تسهیلاتی سازمان راهداری در سال‌های گذشته اشاره کرده و معتقد است. اگر از ابتدا دریافت تسهیلات به اسقاط کامیون فرسوده مشروط می‌شد، وضعیت ناوگان امروز می‌توانست متفاوت باشد.

بیشتر بخوانید؛ کمیسیون‌های نجومی ترابرنت؛ اعتراض رانندگان کامیون به دریافت کمیسیون از صاحب کالا و راننده

پیشنهاد واردات کامیون‌های سه یا چهار ساله

موسوی یکی از راهکارهای پیشنهادی برای نوسازی ناوگان را کاهش هزینه‌های واردات و ورود دولت به این فرآیند عنوان کرده است.

به گفته او، دولت می‌تواند خودش نسبت به واردات کامیون‌های سه یا چهار ساله و کم‌کارکرد اقدام کند. و برای ورود هر کامیون، اسقاط یک یا حتی دو خودروی فرسوده را الزامی کند. در این صورت، هم کامیون‌های جدید وارد ناوگان می‌شوند و هم خودروهای فرسوده از چرخه فعالیت خارج خواهند شد.

او همچنین معتقد است عوارض گمرکی و هزینه‌های مختلف واردات باعث افزایش شدید قیمت کامیون‌های وارداتی می‌شود. و دولت باید برای کاهش این هزینه‌ها تصمیم‌گیری کند.

موسوی درباره واردات مستقیم توسط رانندگان نیز گفته است. این کار در عمل برای راننده ساده نیست؛ چراکه راننده باید با مسائلی مانند کارت بازرگانی و ثبت سفارش مواجه شود و ورود واسطه‌ها نیز هزینه‌های بیشتری ایجاد می‌کند. به گفته او، در مقطعی هزینه ثبت سفارش به حدود ۲ میلیارد تومان رسیده بود.

نظر شما دربارۀ چالش نوسازی ناوگان چیست؟

به نظر شما وقتی قیمت کامیون به این ارقام رسیده و اسقاط کامیون فرسوده هم انجام نمی‌شود، راننده چطور باید توان نوسازی ناوگانش را داشته باشد؟ دیدگاه و تجربیات خود را در این باره با ما و دیگر مخاطبان باکامیون به الشتراک بگذارید.