گزارشی از پشت پرده مشکلات بارگیری؛ از عجله راننده تا چالش بارنامه و کمیسیون سنگین

در حمل‌ و نقل جاده‌ای، اشتباه کوچک معنی ندارد؛ از درست نبستن چادر و چک نکردن لاستیک گرفته تا بارهای بدون بارنامه، کمیسیون‌های سنگین و عجله برای زودتر رسیدن، همه می‌توانند دردسرساز شوند. واقعیت این است که پشت هر بارگیری، فقط جابه‌ جایی کالا نیست، زنجیره‌ای از مسئولیت، دقت، سلامت کامیون، مدارک، بیمه، بارنامه و هماهنگی بین راننده و باربری قرار دارد. در این گزارش میدانی، خبرنگار باکامیون با چند راننده و فعال حوزه حمل و نقل گفتگو کرده تا هم از زاویه راننده و هم باربری، واقعیت‌ها و مشکلات بارگیری و جابه‌ جایی بار را بررسی کند. اما واقعا مقصر اصلی بسیاری از مشکلات حمل بار کیست؛ راننده، باربری یا سیستمی که سال‌هاست مشکلات رانندگان را نادیده گرفته؟

ویدئو مصاحبه خبرنگار باکامیون در مورد مشکلات بارگیری

عجله از بزرگترین مشکلات بارگیری

یکی از مهمترین موضوعاتی که رانندگان به آن اشاره می‌کنند، عجله در شروع حرکت و بارگیری است. فشار کاری، خستگی و تلاش برای زودتر رسیدن به مقصد، گاهی باعث می‌شود بعضی نکات مهم نادیده گرفته شود. یکی از رانندگان در گفتگو با خبرنگار باکامیون می‌گوید گاهی راننده برای اینکه زودتر حرکت کند، چادر بار را درست نمی‌بندد، باد لاستیک‌ها را تنظیم نمی‌کند، آینه‌ها را چک نمی‌کند یا ماشین را کامل بررسی نمی‌کند و همین بی‌ دقتی‌ها بعدا در جاده مشکل ایجاد می‌کند. به گفته او، اگر چادر به‌ درستی بسته نشده باشد ممکن است بار در مسیر بریزد و اگر آینه تنظیم نباشد، دید راننده کم شده و احتمال تصادف بالا می‌رود.

چک کردن مدارک راننده؛ اولین قدم برای حمل قانونی بار

یکی از فعالان حوزه حمل‌ و نقل در مصاحبه با خبرنگار باکامیون در مورد روند و مشکلات بارگیری توضیح می‌دهد که راننده قبل از شروع کار باید مدارک لازم را دریافت کند؛ مدارکی که مجوز حمل بار محسوب می‌شوند. این مراحل از طریق انجمن صنفی رانندگان و سازمان راهداری انجام می‌شود و راننده باید مدارکی مانند شناسنامه، کارت ملی، مدرک تحصیلی و کارت سلامت را ارائه دهد. به گفته فعالان این حوزه، کارت سلامت یکی از مهمترین مدارک برای رانندگان است و بدون کامل بودن مدارک، امکان ادامه فرایند بارگیری وجود ندارد.

مشکلات بارگیری مرتبط با حوزه اعلام بار

یکی از مهمترین مشکلات بارگیری که بعضی دفاتر باربری با آن روبه‌رو هستند، مربوط به اعلام بارهای غیرحضوری است. یکی از فعالان باربری می‌گوید گاهی راننده برای بارگیری اعلام آمادگی می‌کند و باربری نیز او را برای بار ارسال می‌کند، اما در مسیر ممکن است بار دیگری با شرایط بهتر، کرایه بالاتر یا مسیر نزدیک‌تر پیدا کند. به گفته او، بعضی رانندگان منصفانه اطلاع می‌دهند که نمی‌توانند بار را حمل کنند تا راننده دیگری جایگزین شود، اما برخی دیگر تلفن خود را خاموش می‌کنند و پاسخگو نیستند؛ موضوعی که هم برای باربری و هم برای صاحب بار مشکل ایجاد می‌کند.

مهم‌ترین دغدغه رانندگان هنگام بارگیری چیست؟

خبرنگار باکامیون در ادامه گفتگو از رانندگان می‌پرسد مهمترین دغدغه آن‌ها هنگام بارگیری چیست تا هم بار سالم برسد و هم اختلافی میان راننده و صاحب بار ایجاد نشود. پاسخ رانندگان متفاوت اما قابل توجه بود چراکه نشان می‌دهد مشکلات رانندگان فقط به جاده ختم نمی‌شود.:

• یکی از رانندگان می‌گوید مهمترین مسئله این است که بار بتواند هزینه‌های راننده را تامین کند و صرفه اقتصادی داشته باشد.
• راننده دیگری تاکید می‌کند که بار باید هنگام تحویل، هم از نظر تعداد و هم از نظر بسته‌ بندی دقیق بررسی شود تا بعدا اختلافی پیش نیاید.
• یکی دیگر از رانندگان نیز موضوع پرداخت کرایه را مهم می‌داند و می‌گوید زمان پرداخت کرایه برای راننده اهمیت زیادی دارد.
• برخی رانندگان هم معتقدند سلامت لاستیک و وضعیت فنی کامیون تاثیر مستقیم روی سالم رسیدن بار دارد.

بارگیری اصولی چگونه انجام می‌شود؟

در ادامه این گزارش، فعالان حوزه حمل‌ و نقل از یکی از مشکلات بارگیری را عدم رعایت روند کامل بارگیری می‌دانند. به گفته آن‌ها، شرکت‌های حمل‌ و نقل نقش واسطه بین صاحب کالا و راننده را دارند. صاحب کالا با باربری تماس می‌گیرد و نوع کامیون، ابعاد، بیمه، مبدا و مقصد را اعلام می‌کند و باربری نیز از طریق اعلام بار یا پایانه، راننده مناسب را پیدا می‌کند. برخی باربری‌ها نیز به‌ صورت تخصصی در یک حوزه فعالیت می‌کنند؛ مثلا فقط بار خشکبار جابه‌ جا می‌کنند و وارد حمل بارهای فاسدشدنی یا تره‌ بار نمی‌شوند. پس از توافق با راننده، مدارک او از جمله بیمه‌ نامه و معاینه فنی بررسی می‌شود و سپس حواله بارگیری صادر خواهد شد.

فعالان حوزه حمل‌ و نقل تاکید می‌کنند که تمام بارگیری‌ها باید طبق دستورالعمل‌های سازمان راهداری انجام شود و بدون مدارک کامل، امکان تحویل بار وجود ندارد. یکی از آن‌ها می‌گوید حتی برای یکی از رانندگان پیش آمده که دو روز در انتظار بار بوده اما به‌ دلیل پایان اعتبار معاینه فنی و هوشمند، در نهایت بار به او تحویل داده نشده است.

عدم توجه به بیمه بار از دیگر مشکلات بارگیری

یکی از موضوعات مهم مطرح شده در این گزارش، بیمه بار است. فعالان حمل و نقل توضیح می‌دهند که در بارهای با ارزش بالا، نماینده بیمه در محل بارگیری حاضر می‌شود، از بار و خودرو بازدید می‌کند، مدارک را بررسی می‌کند و مستندات لازم را ثبت می‌کند. پس از پایان بارگیری و مهار کامل بار توسط راننده، بارنامه صادر می‌شود و مسئولیت حمل بار تا رسیدن سالم بار به مقصد و دریافت کرایه برعهده شرکت حمل و نقل خواهد بود. رانندگان نیز در این گفتگو تأکید می‌کنند که بارنامه حتما باید بیمه داشته باشد تا در صورت بروز مشکل، راننده یا صاحب بار متضرر نشوند.

گلایه رانندگان از کمیسیون‌های بالا و نبود امکانات

در بخش پایانی این گفتگو، رانندگان از مشکلات رفاهی و مالی خود گلایه می‌کنند. به گفته آن‌ها یکی از مهمترین مشکلات بارگیری کمبود امکانات است. در بسیاری از پایانه‌ها امکانات اولیه مانند سرویس بهداشتی مناسب، حمام یا سیستم سرمایشی و گرمایشی وجود ندارد و رانندگان در شرایط سختی فعالیت می‌کنند. در کنار این موضوع، برخی رانندگان معتقدند کمیسیون‌های باربری بسیار بالا است و بخش زیادی از کرایه صرف هزینه کمیسیون می‌شود.

خطر اعلام بارهای بدون بارنامه برای راننده و صاحب بار

یکی دیگر از چالش‌ها و مشکلات بارگیری مطرح شده، مربوط به بارهایی است که بدون بارنامه رسمی جابه‌جا می‌شوند. فعالان باربری می‌گویند گاهی صاحب کالا خودش را به‌ عنوان باربری معرفی می‌کند و بار را مستقیم به راننده پیشنهاد می‌دهد؛ در حالی که بارنامه بر عهده راننده گذاشته می‌شود. بعضی رانندگان نیز برای ندادن کمیسیون، این بارها را قبول می‌کنند اما در صورت بروز مشکل، نه بیمه‌ای وجود دارد و نه مرجع مشخصی برای پیگیری. به گفته باربری‌ها، زمانی که بارنامه توسط شرکت رسمی صادر می‌شود، مسئولیت سلامت بار و تحویل آن تا مقصد بر عهده شرکت خواهد بود و راننده و صاحب بار می‌توانند با اطمینان بیشتری فعالیت کنند.

یکی از نکات مهم این گزارش، تاکید بر همکاری میان راننده، باربری و صاحب بار است. در واقع سالم رسیدن بار فقط به راننده مربوط نمی‌شود و همه بخش‌های این زنجیره باید اصول کار را رعایت کنند؛ از بسته‌ بندی صحیح گرفته تا بررسی مدارک، صدور بارنامه، بیمه و مهار درست بار. هرچه این اصول دقیق‌تر رعایت شود، اختلاف‌ها و خسارت‌ها کمتر خواهد شد.

نظر ما در مورد مشکلات بارگیری چیست؟

تجربه‌هایی که رانندگان و فعالان حمل‌ونقل در این گزارش مطرح کردند نشان می‌دهد رعایت اصول بارگیری، سلامت فنی کامیون، صداقت میان راننده و باربری و اجرای درست قوانین، مهم‌ترین راه برای کاهش حاشیه‌ها و داشتن جاده‌هایی امن‌تر است. باکامیون همواره تلاش می‌کند صدای واقعی رانندگان و فعالان این حوزه باشد تا مشکلات این صنعت، از خرید و فروش کامیون تا سایر چالش‌ها، نه از پشت میز تصمیم‌گیری، بلکه از دل جاده‌ها دیده و شنیده شود.

• سفارش تقویم ویژه 1405باکامیون
• کانال باکامیون در روبیکا: @ba_kamion1
• کانال باکامیون در بله: @bakamion1