تاثیرات تحریم ها و مکانیسم ماشه بر بازار ماشین سنگین، وضعیت بار و رانندگان کامیون!

تحریم‌ها و فعال شدن مکانیزم ماشه تنها یک ماجرای سیاسی یا حقوقی نیست؛ بلکه تحریم ها و مکانیسم ماشه بر وضعیت بار و‌حمل و نقل جاده ای تاثیرات بسیاری خواهد داشت. به بیان ساده این تصمیم به شکل مستقیم بر جاده‌های ایران، باربری‌ها و واردات و مونتاژ خودرو سایه می‌اندازد. صنعت حمل‌ونقل جاده‌ای که بیش از ۹۰ درصد بار کشور را جابجا می‌کند، با مشکلاتی روبه‌رو می‌شود که هم معیشت رانندگان و زنجیره تامین نیاز مردم نیز مختل خواهد شد. با این مقدمه با ما همراه شوید تا تاثیر مکانیسم ماشه بر بازار ماشین سنگین را بررسی کنیم.

مکانیسم ماشه چیست؟ و تاثیر آن بر حمل و نقل جاده ای

مکانیسم ماشه یا همان اسنپ‌بک، بندی از برجام است که به کشورهای عضو این توافق اجازه می‌دهد در صورت مشاهده نقض تعهدات از سوی ایران، تحریم‌های شورای امنیت را بدون هیچ مانع حقوقی دوباره برقرار کنند. این سازوکار در قطعنامه ۲۲۳۱ سازمان ملل پیش‌بینی شد تا ابزار فشار سریع و یک‌جانبه‌ای در دست قدرت‌های جهانی باشد.

با فعال شدن مکانیسم ماشه، شش قطعنامه قبلی شورای امنیت که بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ علیه ایران صادر شده بود، به طور خودکار بازمی‌گردد. این یعنی محدودیت‌های سخت در حوزه مالی، بانکی، حمل‌ونقل و خرید تجهیزات، دوباره سایه سنگین خود را بر اقتصاد کشور می‌اندازد.

در بخش حمل‌ونقل جاده‌ای، چنین تحریم‌هایی بیش از همه بر واردات کامیون‌، قطعات یدکی و دسترسی به خدمات بیمه و سوخت‌رسانی اثر می‌گذارد. نتیجه‌اش فرسودگی بیشتر ناوگان، افزایش هزینه‌های نگهداری، افزایش قیمت کامیون و در نهایت گران‌تر شدن جابه‌جایی کالا خواهد بود؛ اتفاقی که هم رانندگان و شرکت‌های حمل‌ونقل را تحت فشار می‌گذارد و هم بر قیمت نهایی کالا برای مصرف‌کننده اثر مستقیم دارد.

تاثیر مکانیسم ماشه بر بازار ماشین سنگین

در زیر تاثیر مکانیسم ماشه بر بازار ماشین سنگین و تبعات آن به ویژه بر رانندگان را بررسی خواهیم کرد.

گرانی قطعات، مخارج نگهداری و تعمیراتی

همانطور که می‌دانید اکثر کامیون‌های فعال در جاده‌های کشور اروپایی و آسیایی (چینی) هستند. از این رو با سخت‌تر شدن واردات، پیدا کردن قطعه اصلی (اورجینال) بسیار سخت می‌شود. و قیمت‌ها نیز در بازار آزاد افزایش چشمگیری پیدا می‌کند. حالا رانندگان برای یک قطعه ساده مجبورند چند برابر هزینه کنند و آن را از بازارهای واسطه یا غیررسمی بخرند. این موضوع هم هزینه تعمیر و نگهداری را بالا برده و هم نرخ کرایه باربری را افزایش می‌دهد.

رکود خطوط مونتاژ و توقف طرح‌های نوسازی

با خروج شرکای خارجی از صنعت خودروهای تجاری، بسیاری از پروژه‌های مشترک مونتاژ کامیون نیمه‌کاره رها می‌شوند. خطوط تولید داخلی که وابسته به قطعات وارداتی بودند هم حالا با رکود جدی دست و پنجه نرم می‌کنند. نتیجه این وضعیت روشن است، نوسازی ناوگان فرسوده عملاً متوقف شده و کامیون‌های قدیمی همچنان باید بار جاده‌های ایران را به دوش بکشند؛ ناوگانی که مصرف سوخت بالایی دارد و ایمنی آن هم برای رانندگان و مردم نگران‌کننده است.

کاهش بار خارجی و افت سهم ترانزیت کشور

با افزایش تحریم‌ها و اسنپ‌بک اغلب شرکت‌های خارجی دیگر حاضر به همکاری با حمل‌ونقل ایران نیستند. کنترل بار و معطلی رانندگان در مرز به بیشترین حد خود می رسد. به‌ویژه حجم بارهای ترانزیتی که از ایران رد می‌شدند بسیار کاهش می یابد. در نتیجه، بخشی از این مسیرها به کشورهای همسایه تمایل پیدا کرده و سهم ایران از بازار ترانزیت با افت بسیار زیادی مواجه خواهد شد.

افزایش کرایه بار و فشار مضاعف بر رانندگان

رانندگان کامیون بیشترین آسیب را از این شرایط می‌بینند. از کمبود لاستیک و روغن گرفته تا قیمت سرسام‌آور لوازم مصرفی، همه دست به دست هم داده تا کار آن‌ها سخت‌تر از همیشه شود. هرچند نرخ کرایه بار در ظاهر بالا رفته، اما این افزایش اصلاً با هزینه‌های واقعی رانندگان همخوانی ندارد. همین موضوع باعث شده بسیاری از شرکت‌های حمل و نقل یا رانندگان مستقل، به فکر تعطیلی یا کاهش فعالیت بیفتند.

افزایش قیمت ماشین سنگین

با توجه به تاثیر مکانیسم ماشه بر بازار ماشین سنگین که گفتیم، در این شرایط با فعال شدن مکانیزم ماشه قیمت ماشین سنگین به بیشترین حد ممکن خواهد رسید. و بازار خرید و فروش ماشین سنگین با کمترین میزان معامله خود می‌رسد. همانطور که می‌دانید قیمت کامیون به دلار وابسته است. از این رو با افزایش قیمت دلار، فروشنده نیز ناچار به افزایش خواهد شد. برای مثال، کامیون‌هایی که تا همین چندسال پیش با قیمت اقتصادی به فروش می‌رسیدند؛ در این شرایط لوکس محسوب می‌شوند و با قیمت‌های نجومی خرید و فروش می شوند.

بیشتر بخوانید: کامیون با تعویض فرمان از چپ به راست؛ فرمان جابه جا شوندۀ عجیب بنز یونیماگ!!!

در آخر

بنابراین، تحریم‌ها و فعال شدن مکانیسم ماشه می‌توانند به طور مستقیم و غیرمستقیم به صنعت حمل و نقل جاده‌ای ایران ضربه بزنند و باعث کاهش عملکرد و رونق این صنعت شوند. نظر شما دربارۀ تاثیر مکانیسم ماشه بر بازار ماشین سنگین و به خصوص رانندگان کامیون چیست؟ نظرات خود را در این باره با ما و دیگر کاربران به اشتراک بگذارید.