کاهش 2 میلیاردی تجارت ایران و عراق؛ ترمز صادرات ایران به عراق کشیده شد!

عراق طی سال‌های اخیر همواره یکی از مهم‌ترین و باثبات‌ترین مقاصد صادرات غیرنفتی ایران بوده و سهم قابل‌توجهی از صادرات کشور را به خود اختصاص داده است. با این حال، تازه‌ترین آمارهای تجاری از افت 2 میلیاردی تجارت ایران و عراق حکایت دارد؛ کاهشی که زنگ هشدار را برای فعالان اقتصادی، صادرکنندگان و حتی رانندگان کامیون کشنده فعال در مسیرهای ترانزیتی عراق به صدا درآورده است. مجموعه‌ای از تحولات هم‌زمان در سیاست‌های ارزی داخل کشور، تغییر مقررات گمرکی عراق و محدودیت‌های زیرساختی و حمل‌ونقلی، روند صادرات به این بازار مهم را با نوسان و کاهش مواجه کرده و پرسش‌هایی جدی درباره دلایل این افت و چشم‌انداز آینده تجارت ایران و عراق مطرح ساخته است.

دلایل افت 2 میلیاردی تجارت ایران و عراق

در زیر دو عامل اصلی در افت تجارت ایران و عراق را بررسی کردیم.

سیاست‌های ارزی و افزایش هزینه تولید

به گفته جهانبخش سنجابی، عضو اتاق مشترک ایران و عراق، بخشی از کاهش صادرات به تصمیمات ارزی ماه‌های اخیر بازمی‌گردد. حذف ارز ترجیحی باعث شد کالاهایی که مواد اولیه یا محصول نهایی آن‌ها به این نوع ارز وابسته بود، با افزایش قیمت تمام‌شده مواجه شوند. در نتیجه، صادرکنندگان نتوانستند قیمت‌های پیشین خود را در بازار عراق حفظ کنند و بخشی از مزیت رقابتی کالاهای ایرانی از بین رفت.
این وضعیت به‌ویژه در صادرات کالاهای غذایی و اقلام وابسته به نهاده‌های دامی نمود بیشتری داشت. و موجب افت مقطعی صادرات برخی گروه‌های کالایی شد؛ کاهشی که اگرچه در برخی اقلام ادامه دارد، اما از نگاه فعالان اقتصادی ماهیتی کوتاه‌مدت دارد.

تغییر قواعد بازی در مرزهای عراق

در کنار عوامل داخلی، اصلاحات گمرکی عراق نیز نقش مهمی در کاهش تجارت دوجانبه ایفا کرده است. اجرای سامانه گمرکی «آسیکودا» در مرزهای تحت مدیریت دولت مرکزی عراق، منجر به واقعی‌سازی تعرفه‌ها و افزایش چشمگیر هزینه ترخیص کالا شد. به‌طوری که در برخی موارد، عوارض وارداتی بیش از ۷۰ درصد افزایش یافت.
این موضوع باعث شد بخشی از تجار عراقی واردات از ایران را به‌طور موقت کاهش دهند. و حتی از ترخیص کالاهای رسیده به مرز خودداری کنند؛ مسئله‌ای که به‌طور مستقیم موجب معطلی کامیون‌ها و افزایش توقف رانندگان ایرانی در پایانه‌های مرزی شد.

بیشتر بخوانید؛ اعتراض کامیونداران به بیمه درصدی و انحصار؛ رانندگان خواستار اصلاح فوری شدند!

در آخر

هرچند کاهش حدود دو میلیارد دلاری مبادلات، نگرانی‌هایی را درباره آینده صادرات ایران به یکی از مهم‌ترین بازارهای منطقه ایجاد کرده است. اما واقعی‌تر شدن نرخ ارز صادراتی و بهبود شرایط تردد کامیون‌ها می‌تواند در صورت ثبات شرایط، زمینه بازگشت تدریجی صادرات به مسیر رشد را فراهم کند.

نظر شما درباره افت 2 میلیاردی تجارت ایران و عراق چیست؟
به نظر شما کدام عامل بیشترین نقش را در افت صادرات ایران به عراق داشته است؟ آیا مشکلات مرزی و وضعیت رانندگان کامیون در این کاهش اثرگذارتر بوده یا سیاست‌های ارزی؟ دیدگاه خود را با ما و مخاطبان سایت باکامیون به اشتراک بگذارید.