600 هزار راننده کامیون به‌دلیل عقب ماندگی کرایه حمل‌بار در مرزِ سقوط به خط فقر مطلق

درخواست‌های رانندگان در حال حاضر صحبت از جلوگیری از سقوط معیشتی گسترده است. بررسی های کارشناسی نشان می دهد ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار راننده و کامیوندار خودمالک به دلیل عقب ماندگی کرایه حمل‌بار از تورم، در معرض ورود به فقر مطلق و فلاکت اقتصادی قرار گرفته اند. رانندگانی که سرمایه، عمر و امنیت جاده های کشور را تضمین کرده اند، امروز با افزایش ناچیز کرایه بار، افزایش بسیار هزینه‌های تعمیر و قطعات، سیاستگذاری های نادرست و نبود ضمانت اجرایی روبه رو هستند. این گزارش، بدون بزرگ نمایی، ابعاد واقعی هشداری را بررسی می کند که اگر نادیده گرفته شود، نه تنها معیشت رانندگان بلکه چرخه اقتصاد کشور را با بحران جدی مواجه خواهد کرد.

متناسب سازی و جبران واقعی عقب ماندگی کرایه حمل‌بار

یکی از رانندگان کامیون با انتشار نامه‌ای خطاب به وزیر راه و شهرسازی، رئیس سازمان راهداری، رئیس کانون کارگری رانندگان کشور و رئیس کانون کارفرمایی کامیونداران، خواستار اصلاح فوری سازوکار متناسب‌سازی کرایه‌های حمل و نقل با تورم لحظه‌ای شد. ابراهیم علیاری در این نامه نسبت به سقوط حدود ۶۰۰ هزار راننده حرفه‌ای به خط فقر مطلق هشدار داد و تأکید کرد که ادامه روند فعلی، پیامدهای جدی و جبران‌ناپذیری خواهد داشت.

علیاری در بخشی از نامه خود توضیح می‌دهد که هدف اصلی طرح متناسب‌سازی و به‌روزرسانی کرایه‌ها بر اساس تورم، جبران عقب ماندگی کرایه حمل‌بار و قدرت خرید رانندگان و اجرای عدالت پس از سال‌ها تورم دورقمی بوده است.
با این حال، به گفته او، برخی بخشنامه‌ها، مصوبه‌ها، اظهارات مسئولان و سیاستگذاری‌های نادرست برخلاف منافع رانندگان و کامیونداران عمل کرده و نگرانی‌های عمیقی را در جامعه صنفی ایجاد کرده است.

تفکیک افزایش سالانه کرایه با متناسب‌سازی تورمی

در این نامه که جهت متناسب سازی عقب ماندگی کرایه حمل‌بار با تورم است، تأکید شده است که:

• افزایش چند درصدی سالانه کرایه‌ها پاسخ حداقلی به تورم جاری است
• در حالی که متناسب‌سازی کرایه‌ها با نرخ تورم واقعی یک حق قانونی مستقل برای رفع تبعیض و تحقق عدالت اجتماعی محسوب می‌شود

ترکیب این دو موضوع و ارائه آمارهای تلفیقی، از نگاه رانندگان، با روح قانون و مبانی عدالت اجتماعی مغایرت دارد. بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار راننده و کامیوندار سرمایه‌گذار خصوصی و خودمالک به دلیل ساختار فعلی، از تورم عقب مانده‌اند و تنها افزایش‌های ناچیزی شامل حال آن‌ها شده است. در صورت عدم اصلاح این عقب ماندگی کرایه حمل‌بار در سال آینده، این جمعیت بزرگ و در ادامه اقتصاد کشور به‌طور قطعی با مشکل اساسی روبه‌رو خواهد شد.

سیاستگذاری غلط و نوسانات ارزی؛ ریشه بحران کرایه‌ها

نوید خیرمند، دبیر انجمن رانندگان کامیون اصفهان، معتقد است افزایش کرایه‌ها ناشی از زیاده‌خواهی رانندگان نیست، بلکه نتیجه مستقیم نوسانات ارزی و سیاستگذاری‌های غلط در حوزه حمل و نقل است. به گفته خیرمند، نوسانات ارزی که تحت تأثیر تحریم‌ها و سیاست‌های اقتصادی رانتی ایجاد شده، از اختیار رانندگان خارج است و تنها راه باقی‌مانده، همسان‌سازی و جبران عقب ماندگی کرایه حمل‌بار با هزینه‌های واقعی حمل است. بر اساس اظهارات خیرمند، چهار عامل اصلی وضعیت فعلی عبارت‌اند از:

1. افزایش بی‌رویه ناوگان به نام نوسازی، بدون اسقاط ناوگان فرسوده
2. ایجاد شرکت‌های بزرگ مقیاس با تسهیلات رانتی و انحصارگری
3. ترویج بومی‌گرایی و انحصارطلبی با حمایت برخی نهادها
4. ایجاد بازارگاه‌ها به‌عنوان دلالان مدرن اینترنتی

تداوم این شرایط، اعتراضات رانندگان را تشدید کرده و وضعیت را بغرنج‌تر خواهد کرد.

بیشتر بخوانید: گران ترین اسکانیا 2026؛ اسکانیا 770 اچ دماغ دار با قیمت 60 میلیارد رکوردشکنی کرد

نظر شما در مورد موضوع عقب ماندگی کرایه حمل‌بار متناسب با تورم چیست؟

رانندگانی که بدون تحمیل هزینه به کشور و بدون حمایت دولتی، سرمایه‌های میلیاردی خود را وارد چرخه تولید کرده‌اند، نه‌تنها مستحق سرزنش نیستند، بلکه شایسته حمایت و بازنگری جدی در سیاست‌ها هستند. بی‌توجهی به دغدغه‌های آن‌ها و عدم اصلاح عقب ماندگی کرایه حمل‌بار، زخم‌های عمیق‌تری بر پیکره حمل و نقل جاده‌ای وارد خواهد کرد؛ زخمی که باید درمان شود، نه نادیده گرفته شود. حال می‌خواهیم نظر شما رانندگان عزیز و فعالان عرصه خرید و فروش کامیون را بدانیم:

آیا شما هم به‌عنوان راننده یا کامیوندار، این فاصله را در هزینه‌های روزمره، نگهداری کامیون و معیشت خانوار خود لمس کرده‌اید؟ به نظر شما چه تصمیمی می‌تواند این شرایط را اصلاح کند؟